15.04.2026r. 

Temat: Chcę mówić skutecznie. Etyka wypowiedzi.

Podręcznik s. 280-281

Cele:

1. Wyszukuję i porządkuję informacje 

2. Określam, na czym polega grzeczność językowa i stosuję ją w wypowiedziach 

3. Przeprowadzam wnioskowanie, uzasadniam swój sąd

4. Wyjaśniam, czym jest perswazja i manipulacja językowa 

5. Tłumaczę, na czym polega etyka językowa

6. Uczę się wypowiadać swoje opinie 

1. Aktywne wprowadzenie:

        a. Co to jest etyka?

ETYKA: 

1. «ogół zasad i norm postępowania przyjętych w danej epoce i w danym środowisku»

2. «nauka o moralności»

        b. Czy zdarzyło Ci się powiedzieć nieprawdę, lub coś przemilczeć? 

        c. Jak się czujesz, gdy dowiadujesz się, że ktoś celowo wprowadził Cię w błąd?

        d. Ile razy wydawało Ci się, że Twoi rozmówcy nie są wiarygodni?

        e. Czy wyczuwasz różnicę między komplementem a pochlebstwem? 

2. Zapoznanie się ze znaczeniem pojęcia etyka językowa:

        a. Grzeczność językowa: werbalna i niewerbalna - czym się różnią?

        b. W języku polskim istnieją formy grzecznościowe, które stosujemy w odpowiednich sytuacjach:  

            * GDY MÓWIMY O OSOBACH DOROSŁYCH LUB SIĘ DO NICH ZWRACAMY, UŻYWAMY WYRAZÓW PAN, PANI, PANOWIE, PANIE, PAŃSTWO.

            *W SYTUACJACH OFICJALNYCH MOŻNA DODAWAĆ TYTUŁY NAUKOWE, SŁUŻBOWE LUB ZAWODOWE, NP. PANIE INŻYNIERZE, PANI PROFESOR, PANIE DOKTORZE.

            *KIEDY ZWRACAMY SIĘ DO KOGOŚ BEZPOŚREDNIO, WYRAZY PAN, PANI, PAŃSTWO POPRZEDZAMY SŁOWEM PROSZĘ, NP. PROSZĘ PANA, PROSZĘ PANI, PROSZĘ PAŃSTWA.

            *GDY CHCEMY, ABY POLECENIE, PROŚBA LUB ŻYCZENIE ZOSTAŁY WYRAŻONE W SPOSÓB DELIKATNY, UŻYWAMY FORM TRYBU PRZYPUSZCZAJĄCEGO, NP. BYŁBYM WDZIĘCZNY, GDYBY PAŃSTWO SIĘ NIE SPÓŹNILI, CZY MOGŁABY PANI PRZECZYTAĆ TO JESZCZE RAZ?

        c. 

3. Odczytanie informacji na temat pojęć perswazja i manipulacja, określenie różnic między nimi:

        a. Zadanie:

Przeanalizujcie kolejne wypowiedzi. Które z nich są zgodne z zasadami etyki słowa, a które nie? Uzasadnijcie swoje opinie.

 

• Dostałaś szóstkę ze sprawdzianu, fiu, fiu, ale z  ciebie kujonka. Gratki! Nie masz życia poza szkołą, co? 

• Jakim trzeba być ignorantem, żeby się tak zachować! 

• Zauważyłam, że spóźniłeś się na lekcję. Nie podoba mi się to. Umówiliśmy się, że nie będziesz się spóźniać. Bardzo by mi zależało, żebyś przychodził o czasie. 

• Tracimy tutaj tylko czas. Chyba sam nie wierzysz w to, co mówisz.

4. Aktywne zakończenie:

        a. https://wordwall.net/pl/resource/2469177/polski/etyka-j%C4%99zykowa

        b. https://wordwall.net/pl/resource/11731196/polski/manipulacja-i-perswazja

        c. https://wordwall.net/pl/resource/38595553/perswazja-czy-manipulacja