językpolski - klasa 7: listopada 2025

Początkiem filozofii jest zawsze zdziwienie, czyli zatrzymanie myśli nad czyimś zachowaniem, czyjąś postawą, jakimś dziwnym zjawiskiem. Filozofia oznacza w języku greckim umiłowanie mądrości. To dlatego w starożytnej Grecji filozofami nazwano takich myślicieli, którzy próbowali dać ludziom odpowiedź na nurtujące ich pytania o sens życia. Filozofia stawia pytania, takie jak na przykład: Jak powinniśmy żyć? Czy istnieje Bóg?

c. Połączenie obu terminów jest BAJKA FILOZOFICZNA

Bajka filozoficzna to taki rodzaj utworu, który zachęca do refleksyjnego spojrzenia na świat. Poprzez jakąś krótką historię bajka filozoficzna skłania do stawiania pytań o ocenę czyjegoś zachowania, wskazuje na rezultat podejmowanych decyzji. Bajka filozoficzna zachęca do głębszego zastanowienia się nad sensem życia, sposobami radzenia sobie w trudnych sytuacjach. Nie daje odpowiedzi wprost, raczej jest inspiracją do stawiania kolejnych pytań, zastanawiania się nad przyjęciem danej strategii życiowej. Ma być czymś w rodzaju kompasu, który wskazuje właściwy kierunek na drodze życia.

7. Określenie funkcji pytań retorycznych powtarzających się w tekście. (ćw. 5., s. 65)

8. Omówienie cech charakterystycznych dla bajek filozoficznych. (ćw. 6., s. 65)

9. Wyjaśnienie wyrażenia stoicki spokój. (ćw. 4., s. 65):

a. Czy jest stoicyzm? https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/stoicyzm;3979860.html

10. Rozważenie pozytywnych aspektów przyjęcia stoickiej postawy wobec różnych wydarzeń losowych. (ćw. 7., s. 65) :

a. Debata "za" i "przeciw": zapiszcie w zeszycie argumenty za lub argumenty przeciw tezie, że przyjęcie stoickiej postawy w życiu niesie ze sobą pozytywy. Zastanówcie się, czy warto w życiu przyjąć stoicką postawę, czy też lepiej jest podążać za emocjami i nie starać się ich opanowywać.

11. Wyrażanie opinii na temat związku między życiem w harmonii z naturą a poczuciem szczęścia. (ćw. 8., s. 65)

12. Interpretacja ilustracji. (ćw. 10., s. 65)

środa, 19 listopada 2025

20.11.2025r.

Temat: W jaki sposób wyrazy wiążą się ze sobą?

Podręcznik s. 103-105

"Ćwiczenia do języka polskiego" s. 18-20

Cele:

1. Wskazuję w zdaniu podmiot i orzeczenie jako związek główny oraz ich określenia jako związki poboczne

2. Rozpoznaję zdania bezpodmiotowe i zdania z orzeczeniem imiennym

3. Rozpoznaję w zdaniu przydawki, dopełnienia i okoliczniki

4. Dopisuję do podanych wyrazów określenia, tworząc różne typy związków

5. Rozróżniam typy związków wyrazowych w zdaniu i podaje ich przykłady

6. Stosuję poprawne gramatycznie formy wyrazów w związkach

1. Aktywne wprowadzenie. (Na rozgrzewkę, s. 103)

2. Przypomnienie wiadomości o głównych częściach zdania oraz związku podmiotu z orzeczeniem. (Przypomnienie, s. 103)

3. Wskazywanie w zdaniu pojedynczym podmiotu i orzeczenia, wskazywanie zdań bezpodmiotowych. (ćw. 1., s. 103):

a. UWAGA! Istnieją zdania, w których nie ma wyrażonego formalnie podmiotu, a także nie można się go domyślić ani na podstawie formy orzeczenia, ani na podstawie zdań poprzednich, np.

1. Zmierzchało. Świtało. Grzmi. Błyska się. Około południa wypogodziło się.

2. Kłuje mnie w boku. Zrobiło mi się żal. Dlaczego tak ci wesoło? Miga mi w oczach.

3. Na zawodach z entuzjazmem kibicowano drużynie dziewcząt. W oddali widać było szczyty gór.

4. Nie deptać trawnika! Prać na sucho.

5. Proszę się rozgościć. Proszę usiąść.

Tego typu zdania najczęściej:

1. odnoszą się do zmian pór dnia, zjawisk pogodowych czy klęsk żywiołowych;

2. opisują wrażenia zmysłowe, stany fizjologiczne lub psychiczne człowieka;

3. opisują czynności lub stany bliżej nieokreślonego podmiotu, a także wyrażają tyczące się go nakazy lub zakazy, z orzeczeniem w 3. osobie z partykułą się;

4. wypowiedzenia rozkazujące z bezokolicznikiem są używane do wyrażenia poleceń, rozkazów, zakazów, sformułowania przepisów;

5. mają charakter grzecznie wyrażonych rozkazów (niekiedy w istocie dość stanowczo) z partykułą proszę.

4. Przypomnienie wiadomości o orzeczeniu imiennym. (ćw. 2., s. 103)

5. Przypomnienie wiadomości o przydawce, dopełnieniu i okoliczniku, jako wyrazach określających i tworzących związki poboczne. (Przypomnienie, s. 104)

6. Rozwijanie zdań pojedynczych – rozbudowywanie grup podmiotu i grup orzeczenia. (ćw. 3., s. 104)

7. Rozpoznawanie w zdaniach pojedynczych przydawek wyrażanych przyimkiem i przekształcania ich w wyrażenia przyimkowe. (ćw. 4., s. 104)

8. Odnajdywanie w wypowiedzeniach okoliczników i określanie, na jakie okoliczności wskazują. (ćw. 5., s. 104)

9. Rozróżnianie dopełnienia i okolicznika jako określeń orzeczenia wyrażonych wyrażeniem przyimkowym. (ćw. 6., s. 105)

10. Przypomnienie wiadomości o rodzajach związków wyrazowych w zdaniu. (Przypomnienie, s. 105):

a. Przypominajka:

b. ćwiczenie: https://wordwall.net/pl/resource/10950375/zwi%C4%85zki-wyrazowe

11. Utrwalanie wiadomości oraz praktyczne ich wykorzystywanie przy tworzeniu wypowiedzeń. (ćw. 7., 8., s. 105)

12. Czas na ćwiczenia: "Ćwiczenia do języka polskiego" s. 18-20, ćw. 2, 3, 5, 6, 10

13. Aktywne zakończenie.

a. Sprawdź, ile zapamiętałeś: https://wordwall.net/play/9267/159/555

b. Samoocena:

Podczas dzisiejszej lekcji okazało się, że ...

Na dzisiejszych zajęciach odkryłem, że...

Muszę popracować jeszcze nad...

d. Jeśli potrzebujesz nieco więcej teorii - zajrzyj tu: https://view.genial.ly/604ccd8940d6e20d26a5b25d/presentation-jak-lacza-sie-wyrazy-w-zdaniu

e. Poćwicz w domu: https://wordwall.net/play/2043/392/490 ; https://learningapps.org/view1121505

😀 to już wszystko na dzisiaj! Do zobaczenia na następnej lekcji.

20.11.2025r.

Temat: Przestarzałe, zapomniane, coraz rzadziej używane.

Podręcznik s. 101-102

"Ćwiczenia do języka polskiego" s. 16-17

Cele:

1. Określam, jakie wyrazy nazywamy archaizmami

2. Wyjaśniam znaczenie wybranych archaizmów

3. Rozróżniam treść i zakres znaczeniowy wyrazu

1. Aktywne wprowadzenie:

a. Spójrzcie na poniższe słowa i zastanówcie, czy potraficie powiedzieć, co one oznaczają:

• huncwot

• miglanc

• mąciwoda

• fidrygałki

• klawo

• absztyfikant

• huncwot – łobuz

• miglanc – człowiek leniwy, wymigujący się od obowiązków

• mąciwoda – ktoś, kto wprowadza niepotrzebnie zamęt, snuje intrygi

• fidrygałki – błahostki, drobiazgi

• klawo – super, świetnie

• absztyfikant – chłopak starający się o względy dziewczyny, wielbiciel

b. Wybierzcie trzy z nich i zapiszcie w zeszycie wraz z objaśnieniem

2. Ćwiczenie Na rozgrzewkę, s. 101.

3. Odczytanie, jakie wyrazy nazywamy archaizmami, gdzie można je spotkać oraz gdzie szukać wyjaśnień, co oznaczają. (Nowa wiadomość, s. 101):

a. UWAGA! Informacji dotyczących dawnego znaczenia wyrazów najlepiej szukać w słownikach etymologicznych

4. Ćwiczenia w rozpoznawaniu archaizmów i wyjaśnianiu ich znaczeń. (ćw. 1.–7., s. 101–102):

a. Poćwiczmy: https://learningapps.org/display?v=pitoh7vbt21

b. Zadanie 5:

Znaczenie współczesne Dawne znaczenie

niedziela ostatni dzień tygodnia tydzień

miesiąc dwunasta część roku księżyc

obejmująca od 28 do 31 dni

księżyc naturalny satelita Ziemi; potęga muzułmańska

ciało niebieskie krążące dookoła państwo tureckie

jakiejś planety

5. Czas na ćwiczenia - "Ćwiczenia do języka polskiego" s. 16-17, ćw. 3, 4, 5

6. Aktywne zakończenie:

a. Spójrzcie na poniższe przysłowia, wskażcie archaizmy i odgadnijcie znaczenie przysłów, przekładając je na język współczesny.

• Mądrej głowie dość dwie słowie.

• Choć słońce gorące, bierz w drogę opończę.

• Hulaj dusza bez kontusza, szukaj pana bez żupana.

• Nie wsadzaj nosa do cudzego trzosa.

• Nie ma złej drogi do swej niebogi.

• Nie wie lewica, co czyni prawica.

• Złej tanecznicy przeszkadza rąbek u spódnicy.

• Co wolno wołowi, to nie wolno cielęciowi

b. Jeśli zainteresował Cię temat - obejrzyj filmik: https://www.youtube.com/watch?v=cflUFTh_dbA

c. Sprawdź się: https://wordwall.net/pl/resource/10475254/polski/archaizmy-po%C5%82%C4%85cz-w-pary

😀 to już wszystko na dzisiaj! Do zobaczenia na następnej lekcji.

wtorek, 18 listopada 2025

19.11.2025r.

Temat: Jan z Czarnolasu – geniusz polskiego odrodzenia.

Podręcznik s. 90-91

Cele:

1. Wymieniam cechy fraszki, pieśni i trenu jako gatunków literackich

2. Prezentuję obraz świata i człowieka zawarty w twórczości Jana z Czarnolasu

3. Wymieniam motywy występujące w poznanych utworach czarnoleskiego poety

4. Uzasadniam słuszność nazwania Kochanowskiego człowiekiem renesansu

5. Opracowuję notatkę na temat zróżnicowania poezji Kochanowskiego

6. Znam najważniejsze fakty z życia poety

7. Wymieniam tytuły poznanych utworów i opowiada własnymi słowami ich treść

8. Korzystam z zasobów internetowych

1. Aktywne wprowadzenie:

a. https://wordwall.net/pl/resource/24905258/polski/jan-kochanowski

2. Przypomnienie wiadomości o życiu i twórczości Jana Kochanowskiego. (Twórca i jego dzieło, s. 70)

3. Wyjaśnienie sensu cytatów z poezji Kochanowskiego. (ćw. 1., s. 90)

4. Systematyzacja wiedzy o poecie i jego dorobku literackim. (Twórca i jego dzieło, s. 70; Co już wiemy o twórczości Jana Kochanowskiego?, s. 90)

5. Opracowanie notatki na temat zróżnicowania gatunków i tematyki w twórczości Jana Kochanowskiego. (ćw. 3., s. 91)

6. Opisywanie obrazu świata i człowieka w poezji Jana z Czarnolasu. (ćw. 4., s. 91)

7. Sporządzenie listy porad dotyczących spokojnego i szczęśliwego życia na podstawie utworów mistrza Jana (ćw. 5., s. 91):

a. Zapiszcie w zeszycie tytuły trzech wybranych utworów Kochanowskiego i obok każdego z nich umieśćcie radę mistrza Jana, którą można odczytać z treści tegoż utworu.

Np. Na lipę – dobrze jest w czasie letnich upalnych dni odpocząć pod drzewem, słuchając śpiewu ptaków.

8. Opracowanie listy motywów występujących w poznanych utworach Jana Kochanowskiego. (ćw. 6., s. 91):

a. https://wordwall.net/pl/resource/24906366/polski/motywy-w-tw%C3%B3rczo%C5%9Bci-jana-kochanowskiego - na podstawie ćwiczenia oraz wiedzy z lekcji stwórzcie listę motywów występujących w jego utworach

9. Zaliczenie lektury:

💥 ZADANIE NR 1: Stwórzcie krzyżówkę, w której hasła będą archaizmami z poznanych utworów Jana Kochanowskiego. Krzyżówka powinna liczyć nie mniej niż 10 haseł! Dodatkowym atutem będzie hasło :)

💥 ZADANIE NR 2: Wykonajcie oś czasu prezentującą życie i twórczość Jana Kochanowskiego. Pamiętajcie o najważniejszych wydarzeniach z życia poety i jego dorobku pisarskim! Wasza oś powinna zawierać minimum 7 dat!

Termin na wykonanie obu zadań: 12.12.2024r.

Zadania wykonajcie na osobnej kartce! Zadbajcie o estetykę prac!

10. Aktywne zakończenie:

a. Dla utrwalenia wiadomości spójrz tu: https://view.genial.ly/607f25c5d2a0500dab967f57/interactive-content-jan-kochanowski

b. Miejsce pisarza w polskiej literaturze:

Jan Kochanowski był poetą, który ma zdecydowanie największe zasługi dla kształtowania się polskiego języka poetyckiego - jako pierwszy zaczął pisać w języku narodowym dzieła wyróżniające się kunsztem poetyckim. Po mistrzowsku posługiwał się środkami stylistycznymi. Wprowadził do naszej literatury gatunki znane z tradycji antycznej oraz wypracował zasady pisania wierszy. Do jego najpopularniejszych utworów należą "Pieśni", " Fraszki" i " Treny". w zrózżnicowanych pod względem tematyki dziełach można dostrzec humanistyczny światopogląd poety, objawiający się między innymi wielością opisywanych emocji: zarówno szczęścia, poczucia ładu, jak i bólu i cierpienia

poniedziałek, 17 listopada 2025

18.11.2025r.

Temat: Czy ból może kiedyś minąć?

Podręcznik s. 86-89

Cele:

1. Interpretuję obraz i odnoszę go do treści poznanych utworów.

2. Odnajduję w utworze porównanie homeryckie i określam jego funkcję

3. Określam problematykę poznawanych utworów literackich

4. Odnoszę postawę podmiotu lirycznego do czasów obecnych

5. Wykorzystuję odpowiednie konteksty podczas interpretacji utworu

6. Porządkuję wiadomości zgodnie z poleceniem nauczyciela

7. Wyjaśniam znaczenie słownictwa zastosowanego w utworach

8. Rozwijam umiejętność krytycznego myślenia i formułowania opinii

9. Poznaję cechy nowego gatunku literackiego - trenu.

1. Aktywne wprowadzenie. (Zanim przeczytasz, s. 86):

a. Wymieńcie nazwy uczuć, których – Waszym zdaniem – może doświadczać osoba przeżywająca stratę kogoś bliskiego.

2. Wstęp do tematyki zajęć. (Kontekst, s. 86)

Jan Matejko "Jan Kochanowski nad zwłokami Urszulki"

Cykl 19 trenów został poświęcony zmarłej córce poety - Urszuli. Wydano je w 1580 roku. Stanowią wyraz bólu po stracie ukochanego dziecka.

DEDYKACJA:

ORSZULI KOCHANOWSKIEJ,

WDZIĘCZNEJ, UCIESZNEJ, NIEPOSPOLITEJ DZIECINIE, KTÓRA,

CNÓT WSZYSTKICH I DZIELNOŚCI PANIEŃSKIEJ POCZĄTKI WIELKIE

POKAZAWSZY, NAGLE, NIEODPOWIEDNIE, W NIEDOSZŁYM WIEKU SWOIM,

Z WIELKIM A NIEZNOŚNYM RODZICÓW SWYCH ŻALEM ZGASŁA

- JAN KOCHANOWSKI, NIEFORTUNNY OCIEC,

SWOJEJ NAMILSZEJ DZIEWCE Z ŁZAMI NAPISAŁ.

NIE MASZ CIĘ, ORSZULO MOJA!

MOTYWY:

*ŚMIERĆ DZIECKA

*CIERPIENIE

*STRATA

*SAMOTNOŚĆ

*MIŁOŚĆ RODZICIELSKA

*ŻAŁOBA

*OBRAZ OJCA

3. Odczytanie Trenu I Jana Kochanowskiego, wyjaśnienie trudnych słów i pojęć.

4. Ustalenie, gdzie podmiot liryczny szuka pocieszenia. (ćw. 1., s. 87):

a. Kim jest podmiot liryczny w tym wierszu?

5. Analiza i interpretacja poszczególnych obrazów i cytatów z wiersza (ćw. 2.–5., s. 87):

a. Jakie przenośne znaczenie ma obraz smoka pożerającego pisklęta? Jak sądzisz, dlaczego poeta posłużył się taką metaforą? Co w ten sposób wyraził?

6. Przedstawienie sensu wiersza w formie plastycznej.

7. Zapoznanie się z Trenem V Jana Kochanowskiego, wyjaśnienie trudnych słów i pojęć.

8. Wyjaśnienie sensu i symboliki tekstu. (ćw. 1., 3., s. 87, 88):

a. Wyjaśnij sens pytania, które kończy utwór. Do kogo jest skierowane i jakie uczucia osoby mówiącej ujawnia? Czego symbolem może być – Twoim zdaniem – zła Persefona?

9. Określenie, czym jest porównanie homeryckie, znalezienie go w tekście. (ćw. 2., s. 88)

10. Przeczytanie Trenu VII Jana Kochanowskiego, wyjaśnienie trudnych słów i pojęć.

11. Analiza i interpretacja tekstu. (ćw. 1.–8., s. 88)

12. Odczytanie Trenu VIII Jana Kochanowskiego, wyjaśnienie trudnych słów i pojęć.

13. Analiza i interpretacja tekstu. (ćw. 1.–3., s. 89)

14. Tren jako gatunek literacki. (Nowa wiadomość, s. 89):

LIRYKA ŻAŁOBNA - gatunki antyczne poruszające tematykę związana z utratą bliskiej osoby to: epitafia, epigramy, treny.

SYMONIDES - najbardziej znany autor antycznych utworów funeralnych.

Autor epitafium na grobie króla Sparty, Leonidasa:

"Przechodniu, powiedz Sparcie, tu leżym, jej syny,

wierni jej prawom do ostatniej godziny".

Elementy trenu jako gatunku lirycznego:

*pochwała zmarłego

*wyrażenie ogromu straty po jego śmierci

*żal

*pocieszenie

*pouczenie

Nowatorstwo "Trenów" Kochanowskiego polegało na tym, że poświęcił swoje utwory dziecku, a nie osobie znanej i sławnej. Elementy charakterystyczne dla trenu rozłożył na cały cykl 19 utworów.

15. Podsumowanie zajęć. (ćw. 9., s. 89; ćw. 4. i 5., s. 89)

16. Aktywne zakończenie:

a. Wklejki:

😀 to już wszystko na dzisiaj! Do zobaczenia na następnej lekcji.

środa, 12 listopada 2025

13.11.2025r.

Temat: Przypomnienie i uzupełnienie wiadomości o pisowni wyrazów wielką i małą literą.

Podręcznik s. 111-114

"Ćwiczenia do języka polskiego" s. 75-76

Cele:

1. Zapisuję poprawnie nazwy osobowe, nazw miejscowe i nazwy mieszkańców

2. Wyjaśniam zasady pisowni wyrazów wielką i małą literą

3. Redaguję poprawne e-maile

1. Aktywne wprowadzenie. (Na rozgrzewkę, s. 111)

2. Przypomnienie, które wyrazy piszemy w języku polskim wielką literą. (Przypomnienie, s. 111)

3. Ćwiczenia utrwalające. (ćw. 1.–4., s. 112)

4. Przypomnienie i utrwalenie użycia małej litery w pisowni przymiotników pochodzących od nazw geograªcznych. (Przypomnienie, s. 113; ćw. 5., 6., s. 113)

5. Przypomnienie użycia wielkich liter w nazwach niektórych świąt i dni świątecznych oraz zwyczajów. (ćw. 7., s. 113)

6. Zapoznanie się z informacją na temat pisowni małą literą. (Nowa wiadomość, s. 112)

7. Ćwiczenia w użyciu wielkich liter w zaimkach i zwrotach skierowanych bezpośrednio do odbiorcy ze względów grzecznościowych lub uczuciowych oraz małych liter w zaimkach nieodnoszących się bezpośrednio do odbiorcy. (Nowa wiadomość, s. 114; ćw. 9., s. 114)

8. Czas na ćwiczenia - "Ćwiczenia do języka polskiego" s. 75-76, ćw. 1, 2, 3, 5

8. Aktywne zakończenie:

a. https://learningapps.org/view1880882

b. Przypominajka